ТӨСВИЙН ил тод БАЙДАЛ

"Иргэд төсвөө хянана" иргэний нийгмийн сүлжээний мэдээлэл

  • 2015-2018

  • 2017-2018

  • 2010-2015

  • 2015-2016

  • 2012-2013

  • 2009-2011

  • 2013-2014

  • 2011-2013

  • 2011-2013

  • 2012-2013

  • 2010-2011

  • 2010

  • 2010

Улаанбаатар хотын 2018-2020 оны төсвийн мониторинг

Монгол Улсын улс төр, нийгэм, эдийн засгийн төв,  нийт хүн амын бараг тэн хагас оршин суудаг нийслэл Улаанбаатар хотын төсвийн хэмжээ тасралтгүй өсч байна. Ихэнх нь татварын орлогоос бүрддэг нийслэлийн төсвийн орлого их наяд төгрөгт дөхөж байгаа ч үлэмж хэсгийг улсын төсөвт татаж авдаг нь УИХ-ын чуулган дээр төсвийн хэлэлцүүлгийн үеэр ширүүн маргаан дэгдээсэн хэвээр. Гэхдээ түүнээс илүүг салбарын төсвийн ерөнхийлөн захирагчдаас нийслэлийн дэр цэцэрлэг, сургууль, эрүүл мэндийн зэрэг төсвийн байгууллагуудад тусгай зориулалтын шилжүүлгээр хуваарилдаг билээ. 

Нийслэлийн төсвийн хөрөнгө оруулалт өсч байгаа. Бас иргэдийн саналыг авч төлөвлөдөг орон нутгийн хөгжлийн сан томорч байгаа хэдийн нийт хөрөнгө оруулалтын арван хувиас хэтэрдэггүй. Үүний зэрэгцээ Монгол Улсын нэгдсэн төсөв, түүний дотор салбарын төсөв, гадаад дотоодын төсөл, хөтөлбөр, зээл тусламжийн шугамаар нийслэлийн нутаг дэвсгэрт ихээхэн хөрөнгө оруулж, зарцуулж байгааг мартаж болохгүй.     


2020 оны нийслэлийн Улаанбаатар хотын төсвийн төлөвлөлт, зарцуулалт

  • Төсвийн нийт орлого – 915,3 тэрбум төгрөг, үүнээс татварын орлого – 747,9 тэрбум төгрөг бөгөөд улсын төсөвт шилжүүлэх 319,3 тэрбум төгрөг
  • Төсвийн нийт зарлага – 775,1 тэрбум, үүнээс тусгай зориулалтын шилжүүлгээр сургуулийн өмнөх боловсрол, ерөнхий боловсрол, эрүүл мэндийн анхан шатны үйлчилгээнд – 494,3 тэрбум төгрөг, нийслэлийн төсвийн ерөнхийлөн захирагчдын зарцуулах төсвийн хэмжээ – 348,9 тэрбум.
  • Нийслэлийн нийт хөрөнгө оруулалт – 309,9 тэрбум төгрөг, үүнээс авто замын сангийн хөрөнгөөр 60,6  тэрбум төгрөг, орон нутгийн хөгжлийн сангийн хөрөнгөөр  – 27,2 тэрбум төгрөг.

Нийслэлийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын даргын төсөв

Нийслэлийн Засаг даргын төсөв

Нийслэлийн төсвийн хөрөнгө оруулалтын төсөл, арга хэмжээ


2019 оны нийслэлийн Улаанбаатар хотын төсвийн төлөвлөлт, зарцуулалт

  • Нийт орлого – 796,2 тэрбум төгрөг, үүнээс татварын орлого – 628,5 тэрбум бөгөөд улсын төсөвт шилжүүлэх – 289,1 тэрбум төгрөг
  • Хотын шуудын нийт зарлага – 635,5 тэрбум төгрөг. үүүнээс төсвийн нийт зарлага (тусгай зориулалтын шилжүүлгээр сургуулийн өмнөх боловсрол, ерөнхий боловсрол, эрүүл мэндийн анхан шатны үйлчилгээ) – 398,3 тэрбум, нийслэлийн төсвийн ерөнхийлөн захирагчдын зарцуулах төсвийн хэмжээ – 302,2 тэрбум төгрөг
  • Нийслэлийн нийт хөрөнгө оруулалт – 259,2 тэрбум, үүнээс авто замын сангийн хөрөнгөөр 37,6 тэрбум төгрөг, орон нутгийн хөгжлийн сан – 26,5 тэрбум төгрөг

Нийслэлийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын даргын төсөв

Нийслэлийн Засаг даргын төсөв

Нийслэлийн төсвийн хөрөнгө оруулалтын төсөл, арга хэмжээ


2018 оны нийслэлийн Улаанбаатар хотын төсвийн төлөвлөлт, зарцуулалт

  • 2020 онд нийслэлийн төсвийн нийт орлого – 647,2 тэрбум төгрөг. Үүнээс ихэнх нь буюу 565,3 тэрбум төгрөг татварын орлого бөгөөд улсын төсөвт төвлөрүүлэх орлого – 208,5 тэрбум төгрөг.
  • Хотын нийт зарлага – 636,3 тэрбум, үүнээс тусгай зориулалтын шилжүүлгээр сургуулийн өмнөх боловсрол, ерөнхий боловсрол, эрүүл мэндийн анхан шатны үйлчилгээнд  398,3 тэрбум төгрөг, нийслэлийн төсвийн ерөнхийлөн захирагчдын зарцуулах төсвийн хэмжээ – 338,0 тэрбум.
  • Нийт хөрөнгө оруулалт – 174,5 тэрбум, үүнээс авто замын сангийн хөрөнгөөр 36,8 тэрбум төгрөг. Орон нутгийн хөгжлийн сан – 16,5 тэрбум төгрөг.

Нийслэлийн иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын даргын төсөв

Нийслэлийн Засаг даргын төсөв

Нийслэлийн төсвийн хөрөнгө оруулалтын төсөл, арга хэмжээ


Нийслэлийн төсвийн хөрөнгө оруулалт

Улс орны, түүний дотор нийслэл Улаанбаатар хотод ая тухтай, аюулгүй амьдрах ая тухтай нөхцлийг бүрдүүлэхийн тулд зам, гудамж, талбай, шугам сүлжээ, гэрэлтүүлэг зэрэг дэд бүтэц, сургууль, цэцэрлэг, өрхийн эмнэлгийн барилгыг барьж байгуулах, засаж тохижуулах шинэчлэх, иргэдэд төрийн үйлчилгээг хүргэхэд хөрөнгө оруулалт хэрэгтэй. Үүнийг жил жилийн төсвийн хөрөнгө оруулалтын төсөл, арга хэмжээний жагсаалтаас харж болно.

Гэвч өнөөдөр нийслэлийн төсвийн хөрөнгө оруулалтыг төлөвлөх үйл явцад хаалттай хэвээрээ, иргэдийн санал авдаг, асуудаг, хэлэлцүүлдэг нэртэй боловч ор нэр төдий учраас маш олон хөрөнгө оруулалтыг сайтар тооцоолоогүй, эсвэл явцуу эрх ашигт зориулан баталснаар үр ашиггүй, үрэлгэн, “богино настай” буюу дараа дараачийн зардал чирэгдлийг шаардсан хөрөнгө оруулалт гэдэг нь илэрдэг.  Тийм хөрөнгө оруулалтыг хичнээн сайн сонгон шалгаруулж цаг хугацаанд хийж гүйцэтгээд ч нэмэргүй юм.

Аливаа хөрөнгө оруулалтыг үнэхээр хэрэгтэй юу, эсвэл яг ингэж хийх ёстой гэдгийг сайтар бодож тооцоолдог байх хэрэгтэй. Маш олон асуудлыг зөв бодлого, зохион байгуулалтаар, хамаагүй бага зардал төсвөөр шийдвэрлэж болно.


2020 он. “Дүүжин тээвэр”

2020 оны эхээр Нийслэлийн засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч байсан, одоо УИХ-ын гишүүн С.Амарсайханы дүүжин тээврийн төслийг Сүхбаатарын талбай дээр анх танилцуулсан юм.  

Энэ төслийн хэрэгжүүлэхийн тулд Монгол Улсын Засгийн газар Францын Улсын Засгийн газраас 60,7 сая долларын урт хугацаатай зээлийг 40 жилийн хугацаатай авах санхүүгийн хэлэлцээрийг 2020 оны 5-р сарын 12-нд байгуулж, эхний шугамыг байгуулах гэрээнд 6-р сарын 29-ны өдөр захиалагч болох Улаанбаатар хотын төлөөлж хэдхэн өдрийн өмнө УИХ-ын гишүүнээр сонгогдоод байсан С.Амарсайхан гарын үсэг зурсан юм. 

Төслийн баримт бичгээс үзэхэд дүүжин зам барих хоёр чиглэлийн нэг нь Баянхошууны тойрог-Ханын материал-Гэмтлийн эмнэлгийг холбосон 4.9 км урт, нөгөө нь Долоон буудал-Дарь эх-Сансарын тойргийг холбосон 5.4 км урттай байхаар тусгажээ. Гэтэл энэ нь нийслэлийн удирдлагууд нийслэлийн хойд хэсгээс хотын төвийн дамнуулан Зайсангийн амны зүгт тавина хэмээн танилцуулж байсантай зөрж байгаа юм.

Тэр тусмаа цар тахал зэрэг хүчин зүйлээс болж уг төслийн ажил цагтаа эхлэх боломжгүй болсон атал наймдугаар сарын сүүлчээр тус төслийн хамтран ба туслан гүйцэтгэгч болох Францын Пома групп ба Эжис Рэйл компанид нийт 22,2 тэрбум төгрөгийг шилжүүлсэн байна.

Дэлгэрэнгүй


2020 он. “Тэнгэрийн тойрог”

Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч байсан, одоо УИХ-ын гишүүн болсон С.Амарсайханы үед танилцуулсан энэ төслийг дэмжигчид нь улсын төсвөөс хөрөнгө оруулалт хийхгүй учраас төсөвт дарамт учруулахгүй, гадаадын зээлийн хөрөнгө, концессийн гэрээгээр хэрэгжүүлнэ эцсийн дүндээ олон жил хойшлууж байгаад бид төлөх нь ойлгомжтой юм.

Одоогоор “Тэнгэрийн тойрог”-ийн нийт хөрөнгө оруулалт 800 сая доллар хэмээн танилцуулж зарим компаниуд маш хүчтэй лобби хийж байна.

Дэлгэрэнгүй


2018-2020. Нийслэлийн төр, захиргааны шинэ байр

Яармагийн дэнжид Улаанбаатар хотын төр, захиргааны байгууллагын цогцолборыг барьж дуусгаад байна. Гэвч анх 2018 ондоо багтаана гэж зарлаж байсны дагуу нийслэлийн ИТХ, ЗДТГ, харъяа 30 гаруй байгууллага, тэдгээрийн 3000 гаруй албан хаагч өнөөдрийг хүртэл тийшээ нүүгээгүй, ерөөсөө нүүх эсэх нь тодорхойгүй байна. Анхны төсөвт өртөг нь 97 тэрбум, дээрээс нь  сүүлийн хоёр жилд шинэ тохижилтын тавилга, компьютер, техник хэрэгсэл худалдан авахад олон тэрбумыг төсөв суулган зарцуулаад байгаа энэ энэ бүх хөрөнгө оруулалт нь нийслэл Улаанбаатар хотод төсвийн бодлого, төлөвлөлт ямар түвшинд хэрхэн явагдаж ирсний тод жишээ юм.  

Дэлгэрэнгүй


2016-2020. Замын цагдаагийн газрын урдах автозамын гүүрэн гарцын байгууламж

Төмөр замаар тусгаарлагдаж байсан нийслэлийн урд ба төв хэсгийг холбосон, Сэлбэ гол ба төмөр зам дээгүүрх энэ гүүрэн гарцыг БНХАУ-ын Засгийн газраас Монгол Улсын Засгийн газарт олгох 500 сая долларын экспортын хөнгөлөлттэй зээлийн нэг хэсэг болох 42,38 сая долларын (зарим мэдээллээр 47 сая ам.доллар) хөрөнгөөр барьж, үндсэн гүүрийг 2019 онд ашиглалтанд оруулсан юм. Гэхдээ нэмэлт ажлууд үргэлжилсээр байгаа бөгөөд дээрх зээлийн хөрөнгөөс гадна нийслэлийн төсвөөс багагүй хэмжээний хөрөнгө зарцуулсаар байна. Тодорхой мэдээлэл байхгүй.

Дэлгэрэнгүй 


Орон нутгийн Иргэдийн хурлын төлөөлөгчдийн “урамшуулал”

Аймаг, нийслэл, дүүргийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурал байнгын ажиллагаатай биш, жилдээ хэдхэн удаа хуралддаг учраас төлөөлөгчид ямар нэгэн урамшуулал авах тухай заалт Монгол Улсын ямар ч хууль тогтоомжинд байдаггүй боловч тэд авсаар өдий хүрчээ. Тэд энэ мөнгийг сонгогдсон тойрогтоо ажиллахад зориулсан мөнгө гэж тайлбарладаг боловч үүнийг нотлох ямар нэгэн тайлан гаргадаггүй.  Тэгээд ч энэ мөнгийг олгох албан шийдвэрт “мөнгөн урамшуулал” гэж хар дээр цагаанаар бичсэн байдаг. Урамшууллын хэмжээ төв, орон нутагт харилцан адилгүй бөгөөд нийслэл болон түүний дүүргүүдэд улиралд 3-5 сая төгрөг орчим байна.

Дэлгэрэнгүй


2014-2019. Сүхбаатар дүүргийн ЗДТГ-ын “захиалгатай” барилга

Хэрвээ энэ газрыг ядахдаа хэт өндөр биш барилга барих, автомашины зогсоолтой байх болзолтойгоор хуулинд заасны дагуу дуудлага худалдаагаар зарсан бол нийслэлийн, эсвэл дүүргийн төсөвт хэдэн тэрбумын орлого оруулах боломж байсан нь эргэлзээгүй. Хэрвээ төсөвт мөнгө хэрэггүй гэвэл бяцхан цэцэрлэг, амарч тухлах талбай байж болох байсан.

Дэлгэрэнгүй